ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ

Τρίτη, 30 Σεπτεμβρίου 2008

Συμπεράσματα από μία ψηφοφορία...

Εννοούμε το ερωτηματολόγιο, που σας απηύθυνε η «ΦΑΙΑΚΙΑ» σχετικά με το πιο σημαντικό ζήτημα για την αναβάθμιση της Κέρκυρας. Πρώτη διαπίστωση: μικρό το κοινό που συμμετείχε (μόλις 72) και κατά συνέπεια παράτολμη κάθε προσπάθεια συναγωγής αδιαμφισβήτητων συμπερασμάτων. Μία τάση, όμως φαίνεται. Μία τάση, που αναγνωρίζει τα θέματα υποδομών σαν ζητήματα πρώτης γραμμής. Καμία επιλογή δεν κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία. Αντίθετα: η κατασκευή- περάτωση του Νέου Νοσοκομείου, ο οδικός άξονας Βορρά-Νότου και η βελτίωση των αστικών συγκοινωνιών της πόλης είναι πρακτικά ισοδύναμες στις προτιμήσεις όσων ψήφισαν.... Δύσκολο να επιλέξεις ανάμεσα σε βασικές προτεραιότητες, όταν η απάντηση πρέπει να είναι αποκλειστική των άλλων...
Μία ψηφοφορία ασφαλώς δεν είναι μία αναλυτική συζήτηση και εξάντληση του θέματος. Υπάρχει πολύ περιθώριο διαλόγου. Π.Χ. Τι νοσοκομείο Θέλουμε; Ένα νέο κτίριο αμφίβολης λειτουργικότητας με ίδιο επιστημονικό και νοσηλευτικό επίπεδο προς το υπάρχον εδώ και 6 δεκαετίες παλιό; Τι οδικό άξονα θέλουμε; Έναν δρόμο, που θα συγκροτηθεί στο μέλλον μέσα από τις παρακάμψεις των κατοικημένων περιοχών ή έναν οδικό άξονα με ενιαία χάραξη και προβλεπτικότητα αντιμετώπισης κυκλοφοριακών προβλημάτων του Νομού για μερικές τουλάχιστον 10ετίες μπροστά; Μας φτάνει η αγορά μερικών νέων λεωφορείων του αστικού ΚΤΕΛ ή μας χρειάζεται μία ριζικά διαφορετική δημοτική και διαδημοτική συγκοινωνία, που να καλύπτει με αξιοπρέπεια, συνέπεια και ταχύτητα τις μεταφορικές ανάγκες κατοίκων και επισκεπτών;
Τα ερωτήματα ρητορικού χαρακτήρα ανοίγουν τον δρόμο του διαλόγου για να δοθεί αληθινό περιεχόμενο στις προφανείς κατά τα άλλα απαντήσεις…

Κυριακή, 21 Σεπτεμβρίου 2008

Δολοφονία Καποδίστρια: Επέτειος ιστορικής σημασίας με πολλαπλές προεκτάσεις στο σήμερα.

Για την Ελλάδα και την ιστορική της διαδρομή στα χρόνια που ακολούθησαν από την εθνική αποκατάσταση μέχρι σήμερα η δολοφονία του πρώτου κυβερνήτη στις 28/9/1831 έχει ιστορικό περιεχόμενο με συμβολικές προεκτάσεις. Σκοπός του σημειώματος δεν είναι να νεκρολογήσει. Κάτι τέτοιο, με δεδομένο το μέγεθος της προσωπικότητας δεν χωράει σε κάποιο ιστολόγιο, παρά μόνο με προχειρότητα και επικίνδυνες αφαιρέσεις. Αρκούν ελάχιστα βιογραφικά στοιχεία για τον Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας και πρωταγωνιστή της συνθήκης του Γενεύης το 1816, για να ξεφύγει από κάθε αμφισβήτηση η μοναδική για Ελληνα πολιτικό διεθνής ακτινοβολία του. Εχει ενδιαφέρον, η έστω και αδρή αποτίμηση των προθέσεων και της δράσης του κυβερνήτη στο σύντομο χρόνο άσκησης της εξουσίας.
Καταρχή, ας μην λησμονάμε, πως το νεοϊδρυμένο κράτος ζούσε αιώνες πίσω από άποψη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική, συγκριτικά με τις προστάτιδες δυνάμεις, ιδιαίτερα τις πέραν των Αλπεων Γαλατία και την Γηραιά Αλβιόνα. Όλα τα μέτρα του Καποδίστρια απέβλεπαν στην οργάνωση σύγχρονου κράτους με δομές αστικής δημοκρατίας και ισονομίας. Ανάπτυξη της Παιδείας, της Γεωργίας και των συγκοινωνιακών υποδομών βρίσκονται στις άμεσες προτεραιότητες του «ηγέτη», που η εργατικότητα και η αφοσίωσή του στο καθήκον δεν γνωρίζουν μέρα και νύχτα. Πολύ απλά: Ο Καποδίστριας είναι ο πρώτος και μεγάλος αστός εκσυγχρονιστής πολιτικός της χώρας σε εποχή, που ο εκσυγχρονισμός (χωρίς τα εισαγωγικά, που χρειάζονται για την μετά πολλές δεκαετίες χρήση του όρου ως προκάλυμμα μικροπολιτικής) ήταν ζήτημα εθνικής επιβίωσης και ανέλιξης. Η τραγική τύχη του Καποδίστρια αλλά και του πολιτικού του εγχειρήματος, που θάβεται επίσημα με την έλευση της Βαυαροκρατίας είναι μάλλον προδιαγεγραμμένη αν σκεφτεί κανείς τους συσχετισμούς… Οι προστάτιδες δυνάμεις δεν έχουν κανένα λόγο για να επιθυμούν τον αστικό εκσυγχρονισμό της νεοαναδυόμενης χώρας-κράτους. Η διασφάλιση του απόλυτου ελέγχου της προϋποθέτει την κυριαρχία κοινωνικών στρωμάτων και ομάδων τυφλά και υποτακτικά εξαρτημένων από αυτές. Ισως να αποτελούμε παγκόσμια πρωτοτυπία με την επίσημη χρήση των όρων « Αγγλικό», «Γαλλικό» και «Ρωσικό» ως τίτλων επίσημων κομμάτων. Στην ίδια κατεύθυνση και τα συμφέροντα τσιφλικάδων μεγαλοϊδιοκτητών γης. Ο οποιοσδήποτε εκσυγχρονισμός θα τους αφαιρούσε πάμφθηνα εργατικά χέρια γης, που θα στρέφονταν σε νεοδημιουργούμενες βιομηχανίες. Κάτι που έγινε σε πολύ μικρό βαθμό αργότερα στο Λαύριο, την Σύρο, τα Επτάνησα κ.λ.π. Φυσικά συντονισμένες, λοιπόν, οι προστάτιδες δυνάμεις και οι ντόπιοι αφεντάδες δολοφονούν τον Καποδίστρια και μαζί απονεκρώνουν κάθε προσπάθεια ουσιαστικής εθνικής χειραφέτησης με όρους οικονομίας. Η Ελλάδα έκτοτε ποτέ δεν μπόρεσε να αποκτήσει Εθνική Αστική Τάξη. Τάξη δηλαδή παραγωγό, που να συμμετέχει ανταγωνιστικά στην παραγωγή του παγκόσμιου προϊόντος διεκδικώντας με όρους εθνικού κράτους την θέση της στην παγκόσμια αγορά. Το ΚΚΕ αναγνώριζε από παλιά αυτή την κοινωνική πραγματικότητα μιλώντας στις αναλύσεις του για «κομπραδόρικη» (μεταπρατική) αστική τάξη με ειδικά -εξαιτίας αυτής της ταυτότητάς της- ταξικά και πολιτικά χαρακτηριστικά. Η αριστερά, παρά κάποιες αρχικές απολυτότητες στην αποτίμηση της προσωπικότητας και του έργου Καποδίστρια έγινε διαλεκτικότερη (έλαβε δηλαδή υπόψη της χώρο και χρόνο) και κατέληξε σε θετικά συνολικά συμπεράσματα , παρ΄ όποια λάθη και προσωπικές αδυναμίες του …«Κόντε Νάνε». Αποφεύγουμε, με υπεραπλουστευτικό ίσως τρόπο την αναφορά σε ενδιάμεσους μέχρι το σήμερα σταθμούς της εθνικής μας εξέλιξης. Ο Χαρίλαος Τρικούπης είναι ο επόμενος εκσυγχρονιστικός σταθμός της εθνικής μας πορείας. Με αντίστοιχο πολιτικό (όχι βιολογικό) τέλος προς τον πρώτο κυβερνήτη. Πάντως, η Ελλάδα της αρπαχτής και της μίζας δεν έχει κανένα λόγο να αισθάνεται χρέος μνήμης στον Καποδίστρια. Πολύ καλά κάνει και περιορίζει κατά το δυνατόν την πολιτική ακτινοβόληση της προσωπικότητας και του έργου του. Πολύ καλά κάνει και αφήνει αυτό το έργο σε μειοψηφίες ιστορικών και σκεπτόμενων. Πολύ καλά κάνει και δεν στηρίζει ούτε κατ’ ελάχιστο την προσπάθεια επιβίωσης, εμπλουτισμού και ανάδειξης του σπιτιού του στην Κουκουρίτσα σε μεγάλο και ιστορικά σημαντικό Μουσείο Καποδίστρια. Τα πράγματα πρέπει να παίρνουν τη θέση τους… Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια σημαδεύει τους όρους της εθνικής μας χειραφέτησης, τους περιγράφει και τους συμβολίζει…

Σάββατο, 13 Σεπτεμβρίου 2008

.. Οι υπερ-πλούσιοι του κόσμου σας χαιρετούν...

Αυτή είναι η λεζάντα στο εξώφυλο του τελευταίου τεύχους του Courier International (11-17/9/2008), που χρησιμοποιεί ως πηγή του όχι κάποιο αριστερό περιοδικό αλλά το Αμερικάνικο Newsweek. Το σκελετωμένο κρανίο στολισμένο με 8601 διαμάντια είναι έργο του Damien Hirst προς πώληση για 100 εκατομύρια δολάρια. Εργο για απλή διακοσμητική χρήση ή και με συμβολικό περιεχόμενο; Και αν ναι, τι θέλει να πεί; Το κοινό τέλος, που υπερβαίνει την ταξική διαστρωμάτωση ή αυτή καθ΄αυτή την διόγκωση της ταξικής ανισότητας στην εποχή της Νέας Τάξης, που απειλεί καθημερινά εκατομύρια ζωές των κολασμένων του πλανήτη; Διαλέγετε και παίρνετε... Σημασία έχει, ότι οι δισεκατομυριούχοι του κόσμου αυξάνονται και μαζί αυξάνονται τα εισοδήματά τους... Σε όλο τον κόσμο, με ...αναλογικό τρόπο. Μικρότερη αύξηση στην Αφρική και ακολουθούν κατά αύξουσα σειρά αριθμού δισεκατομυριούχων η Μέση Ανατολή, Η Λατινική Αμερική, Η Ασία-Ειρηνικός, Η ευρωπαϊκή Ενωση και η Βόρεια Αμερική. Αύξηση δυσανάλογη προς την αύξηση του παγκόσμια παραγόμενου προϊόντος. Απλό αποτέλεσμα της επιδεινούμενης ανισοκατανομής του πλούτου. Και άν αμφιβάλλετε, ρίξετε μία ματιά στο διάγραμμα...
Αναφέρεται σε ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ζώνη Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ενωσης, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδά. Πηγή η γνωστή μας Morgan Stanley. Τα λέει όλα... Λέει πώς κατανέμονται αμοιβές εργαζομένων και υπερκέρδη του κεφαλαίου στην τελευταία 12ετία. Οι παραγωγοί του πλούτου πατώνουν εισοδηματικά και οι εκμεταλλευόμενοι τον πλούτο απογειώνονται. Φαινόμενο με τρομακτικές διαστάσεις. Και ακόμη τρομακτικότερη η τάση, που με απόλυτη σαφήνεια καταγράφεται στο διάγραμμα...

Πέμπτη, 11 Σεπτεμβρίου 2008

Υδροκέφαλες αποκεντρώσεις…

Η κυκλοφοριακή συμφόρηση στο κέντρο των σύγχρονων Ελληνικών πόλεων έχει ως υλική της βάση την συνεχή και με εκθετικούς ρυθμούς αύξηση των κυκλοφορούντων οχημάτων. Η Κέρκυρα είναι ίσως η πιο τυπική περίπτωση αφού διαθέτει κεντρικό ιστορικό ιστό με οδικό δίκτυο περιορισμένης επιφάνειας. Η πραγματικότητα αυτή δεν επιλύεται με μαζική επέκταση του οδικού δικτύου… Κάτι τέτοιο απλά δεν είναι εφικτό. Εφικτή, αναγκαία και άμεσα υλοποιητέα είναι η παράκαμψη της πόλης με τον μικρό και τον μεγάλο δακτύλιο, όπως προέβλεπε ο χωροταξικός σχεδιασμός από το 1986 και που κινδυνεύει να λησμονηθεί στην πρωτοποριακή μακαριότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης την προηγούμενη 20ετία. Εξίσου αναγκαία βέβαια είναι η επίλυση του κυκλοφοριακού με την κατασκευή περιφερειακών χώρων στάθμευσης και ολοκληρωμένο δίκτυο σύγχρονης, συχνής, αξιόπιστης και ταχείας μεταφοράς στο κέντρο της πόλης.
Οσο καιρό παρακάμπτονται οι λογικά αναγκαίες και ευκολότερα υλοποιήσιμες λύσεις βοηθούνται να ανθίζουν ιδέες γεμάτες προχειρότητα, ετσιθελισμό, βοναπαρτισμό και παντελή έλλειψη πρακτικότητας. Ετσι, πλάϊ στην «θεωρία» των κεντρικών χώρων στάθμευσης (Σαρόκο, Σπιανάδα, Σπηλιά κ.λ.π.), που εγγυώνται συνεχή πρόσκληση των συνεχώς αυξανόμενων οχημάτων για είσοδο και … περιπλάνηση στο κέντρο της πόλης, ξεφυτρώνει τελευταία και η άποψη για «αποκέντρωση» των διοικητικών υπηρεσιών στις παρυφές της πόλης. Απόψη, που ενισχύεται από την de facto, με απόλυτη προχειρότητα και χωρίς ίχνος σχεδιασμού (τουλάχιστον κοινωφελούς) μεταφορά πλήθους υπηρεσιών στις Αλυκές. Υπηρεσία Δημόσιας Ασφάλειας της ΕΛΑΣ, Περιφέρεια Ιόνιων Νήσων, ΔΥ.ΠΕ, Εφορία Νότου κ.λ.π. έχουν εγκατασταθεί στην παραποτάμια περιοχή, χωρίς καμία χωροταξική μέριμνα. Ούτε καν συστηματική αστική συγκοινωνία δεν λειτουργεί προς το «διοικητικό κέντρο». Κατά τον ίδιο τρόπο, πιστεύουμε, πως έγινε και η επιλογή του χώρου του Νέου Δικαστικού μεγάρου, που ΑΝ ποτέ τελειώσει θα αντιμετωπίσει πολλαπλά προβλήματα πρόσβασης και χώρου στάθμευσης. Στην ίδια αλαλούμ λογική εντάσσεται και η επιλογή του χώρου στην Μαρασλή και Κύπρου για την κατασκευή Αστυνομικού Μεγάρου, ίσως του μόνου, που θα μπορούσε να βρίσκεται εκτός κέντρου πόλης. Ετσι, ο «αγώνας» για «αποκέντρωση» δικαιώνεται με την ανυπαρξία χωροταξικής πολιτικής αλλά και ουσιαστικής αντίδρασης από μεριάς ταλαιπωρούμενων κατοίκων. Μία σιωπή, που δεν δηλώνει αποδοχή αλλά μαρτυρεί επικίνδυνη για την πολιτική μας κατάσταση απογοήτευση και μοιρολατρική ανοχή.
Χωρίς να είμαστε ειδικοί, πιστεύουμε τις θέσεις των ειδικών, που τονίζουν ότι η φυσιολογική λειτουργία μίας πόλης προϋποθέτει «εγκέφαλο» και «καρδιά», που δεν μπορούν να υποκατασταθούν από μικρές εστίες «διοίκησης» σκόρπια απλωμένες στην περιφέρεια. Κάτι τέτοιο απλά αλλάζει την διαδρομή της ταλαιπωρίας και καθόλου δεν λαμβάνει υπόψη της την συνεχή επέκταση του πολεοδομικού ιστού. Ζητούμενο δεν είναι το σκόρπισμα των υπηρεσιών στα 4 σημεία του ορίζοντα, που θα μετατρέπει την καθημερινότητα τω ν κατοίκων σε σαφάρι μετακινήσεων και σταθμεύσεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Αντίθετα ένα απελευθερωμένο από τον κυκλοφοριακό φόρτο και εύκολα προσπελάσιμο κέντρο διευκολύνει σε χρόνο και κόπο τις καθημερινές απαραίτητες επαφές του πολίτη με τις διοικητικές και τις οικονομικές υπηρεσίες, όταν αυτό δεν μπορεί να επιλύεται από λειτουργικά περιφερειακά ΚΕΠ (Ποταμός, Ευρωπούλοι, Κανάλια, Αλεπού κ.λπ.). Στο κέντρο της πόλης υπάρχουν θαυμάσια δημόσια κτίρια απολύτως κατάλληλα (με την αναγκαία σωστική και εσωτερικά αναδομητική παρέμβαση) να στεγάσουν το σύνολο των Δημόσιων Υπηρεσιών, συμβάλλοντας ταυτόχρονα κατά μοναδικό τρόπο στην συντήρηση της πολεοδομικής-αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας της πόλης.

Κυριακή, 7 Σεπτεμβρίου 2008

Η κρίση διαβάζεται διπλά…

Το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης της Κέρκυρας ήταν από τα… πρωτοπόρα πανελλαδικά σε προχειρότητα, ανοργανωσιά, λαϊκισμούς… Η παντελής απουσία σχεδιασμού, βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων, η εντατική φθορά και αλλοίωση περιβάλλοντος, πολιτιστικών παραδόσεων και καλλιτεχνικής δραστηριότητας είναι τα κύρια χαρακτηριστικά ενός τσουνάμι τουριστικής «ανάπτυξης» στις 10ετίες 70-80-90. Λέει, χαρακτηριστικά, φίλος: «Οση ζημιά έπαθε το κερκυραϊκό τοπίο την τελευταία 20ετία δεν την έχει πάθει στα προηγούμενα 2500 χρόνια…». Για όλα αυτά βέβαια ελάχιστη ή καθόλου ευθύνη φέρουν οι άμεσοι δράστες –ιδιοκτήτες προνομιακών στις νέες αυτές συνθήκες γεωτεμαχίων, που λίγο πριν είχαν μηδενική αξία και αποτελούσαν επιβεβαίωση της βαθύτατης φτώχιας τους... Η σχεδόν μόνη και σίγουρα σημαντικότερη οικονομικής δραστηριότητα, που διαθέτει η χώρα αλλά δυστυχώς και το νησί μας δηλ. ο τουρισμός αντιμετωπίστηκε από την Πολιτεία με απόλυτη ανοργανωσιά. Σε αυτό το πλαίσιο «άνθισε» η λογική της αυθαιρεσίας και της αρπαχτής, ενώ η πολιτεία αρκέσθηκε στον ρόλο του φοροεισπράχτορα, με σχετική επιτυχία πρέπει να ομολογήσουμε, αλλά με χαρακτηριστική αδιαφορία ακόμη και για την σταθερή συνέχιση της φορολογικής αυτής ροής... Ο ΕΟΤ λειτουργεί ως… γραφείο πληροφοριών στην θέση του αναγκαίου επιτελικού οργάνου σχεδιασμού και πολιτικής τουριστικής παρέμβασης. Ισως, η μόνη ουσιαστική πολιτική παρέμβαση του Ελληνικού κράτους έγινε το 1985 με την συνυπογραφή του χαρακτηρισμού της Ελλάδας ως τόπου κοινωνικού τουρισμού για την Ευρωπαϊκή Ενωση… Την πολιτική ορθότητα, οξυδέρκεια και προβλεπτικότητα αυτής της απόφασης με μακρόχρονες συνέπειες απολαμβάνουμε πολύ καθαρά σήμερα...
Οσοι είχαν διαγνώσει (δεν ήταν και τόσο δύσκολο…), πως τα χρόνια της «αφθονίας» θα τα ακολουθούσαν δύσκολοι καιροί ανεξέλεγκτης πτώσης αντιμετωπίζονταν ως «Κασσάνδρες», παραφωνία στην γενική ευδαιμονία αρχόντων και λαού, που απολάμβανε οικονομικο-κοινωνικές ανακατατάξεις ραγδαίου νεοπλουτισμού. Η υψηλότατη πιθανότητα μελλοντικής αδυναμίας των φτηνών τουριστών να επισκέπτονται το νησί μας (και κάθε άλλο τουριστικό τόπο) στα πλαίσια ραγδαίας επιδείνωσης του κοινωνικού τους status αντιμετωπίζονταν ως γρουσούζικη μαντεψιά, που την ξόρκιζαν οι νέες συσσωρεύσεις τσιμεντόλιθων… Αυτών, που προσποιούνταν τουριστικά καταλύματα καταστρέφοντας το ανείπωτο φυσικό κάλλος των περισσότερων Κερκυραϊκών ακτών, καταδικάζοντάς τες σε προσδοκία επισκεψιμότητας από .. απελπισμένους. Η μετατροπή αυτού του τρόπου ανάπτυξης ως κυρίαρχου είχε και άλλες άμεσες και έμμεσες συνέπειες, που λειτουργούν φαυλοκυκλοτικά στον συνεχή υποβιβασμό της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η εγκατάλειψη κάθε άλλης οικονομικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, η κατάργηση κάθε ουσιαστικής πολιτιστικής δράσης και η υποκατάστασή της με ευκαιριακές εμφανίσεις μπουλουκιών, η παραμέληση του αρχαιολογικού-ιστορικού πλούτου, η οργιαστική οικοδομική αυθαιρεσία, η παντελής έλλειψη βασικών υποδομών (οδικός άξονας Βορά-Νότου, Νοσοκομείο, Αεροδρόμιο, ύδρευση, καθαριότητα κ.λ.π.) συμπληρώνουν την σύγχρονη κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα της Κέρκυρας.
Όλα αυτά, ελάχιστα ενδιαφέρουν όλους όσους εθελοτυφλούν για την αληθινή εικόνα των Κερκυραϊκών πραγμάτων. Είτε δεν θέλουν ή/και δεν μπορούν να κατανοήσουν αίτια και ευθύνες και απλά μετρούν … «απορημένοι» την σταθερή πτώση επισκεψιμότητας του νησιού, που βρίσκεται στην … πρωτοπορία (στον πάτο δηλαδή) της αρνητικής πορείας σε εθνικό επίπεδο. Η βαθύτερη ανάγνωση των αιτίων και η αναζήτηση μακροπρόθεσμου σχεδιασμού των λύσεων φαίνεται ξένη για τους εξουσιάζοντες. Οσο για τους άμεσους πρωταγωνιστές επιχειρηματίες αναζητούν την σωτηρία μέσα από τον μεγαλύτερο ευτελισμό των παρεχόμενων υπηρεσιών… Η με ρυθμούς επιδημίας και μορφολογία θρίλερ επέκταση της πλαστικούρας σε πλατείες, πεζοδρόμια, πεζοδρόμους και ακτές είναι η… «εναλλακτική» απάντηση στην κρίση. Την εικόνα της εξαθλίωσης συμπληρώνουν η ανεξέλεγκτη ηχορρύπανση, η κυκλοφοριακή ασυδοσία, η εφιαλτική εισβολή και διάχυση απορριμάτων. Τίποτε θετικό δεν προοιωνίζεται για τον τόπο, το φυσικό και το ανθρώπινο περιβάλλον του από την « δεύτερη» αυτή ανάγνωση του μηνύματος της κρίσης…