ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ

Δευτέρα, 1 Μαρτίου 2010

Γρίππη Η1Ν1: Η αρχή της πρόληψης μπορεί να οδηγεί στον αυταρχισμό

Στις 13 Ιανουαρίου το Εθνικό Ιδρυμα για την Υγεία και την Ιατρική Ερευνα της Γαλλίας (INSERM) κήρυξε το τέλος της επιδημίας της γρίππης. Μαζί σφύριξε και το τέλος του συναγερμού πανικού, που συνόδευσε -όχι ερήμην της ιατρικής κοινότητας- την κοινωνία, που χρεωμένη με μερικά δις. ευρώ (προετοιμασία κέντρων εμβολιασμού και ξέφρενος ρυθμός αγοράς εμβολίων) αποχαιρετά την πιο οργανωμένη απόπειρα μαζικής καλλιέργειας υστερίας.
Μαζί με το τέλος του συναγερμού αρχίζει να αρθρώνεται και ο κοινωνικός απολογιστικός λόγος των διανοητών. Ανάμεσά τους ο Γάλλος φιλόσοφος Φρανσουά Εβαλντ* αναλύει στην Monde την διαχείριση της κρίσης από μεριάς κράτους, που κατηγορείται μαζικά για υπερβολική αποτίμηση του πραγματικού κινδύνου. Οι πολιτικές, λέει ο Γάλλος διανοητής, χειρίζονται τον αντικειμενικό κίνδυνο αλλά και τον υποκειμενικό φόβο, που γεννιέται στο συλλογικό φαντασιακό. Η αρχή της πρόληψης, που ενσωματώνεται στα σύγχρονα συντάγματα ως κοινωνική υποχρέωση του κράτους, μπορεί στα χέρια των κυβερνώντων και των οργάνων τους να μετατραπούν σε μηχανισμούς εξαναγκασμού. Η διαλεκτική της κοινωνικής φροντίδας πρέπει να διαχέει την απόφαση στο επίπεδο του ατόμου.
Οι διανοητές του 18ου αιώνα, συνεχίζει ο Φ. Εβαλντ, τόνιζαν, ότι οι σωστές αποφάσεις πρέπει να είναι απελευθερωμένες από συναισθηματικές φορτίσεις, Βιώνουμε, μία διαφορετική διαχείριση των συναισθημάτων και ιδιαίτερα του φόβου, που μπορεί να δημιουργήσει μία μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης… Κατά κάποιο τρόπο, οι τιμές των εμβολίων είναι οι τιμές της ελευθερίας των ανθρώπων...
Ασφαλώς το σημείωμα αυτό δεν επιδιώκει να εξαντλήσει το ζήτημα. Απλά να το θίξει… Ο υπογραφόμενος -λόγω της ιατρικής του ιδιότητας- βρέθηκε και αυτός στο επίκεντρο της σύγκρουσης, της αμφιθυμίας και της αμφισβήτησης. Η ΦΑΙΑΚΙΑ δεν είναι ό χώρος ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου ιατρικού-επιστημονικού διαλόγου για το θέμα… Δεν έχει καν σημασία ή προτεραιότητα αυτό το ζήτημα. Επιθυμούμε να καταθέσουμε την ένστασή μας για το κλίμα μαζικού εκφοβισμού, που ορισμένοι επιχείρησαν. Ακούστηκαν αφορισμοί, εφάμιλλοι ακραίων ιδεολογικόμορφων συγκρούσεων αφόρητου δογματισμού. «Κάθε επιφύλαξη για το εμβόλιο, μας γυρίζει στην εποχή πριν τον Παστέρ»… Με αυτό το ισοπεδωτικό επιχείρημα έξω από όρους, συνθήκες και χρόνο, "συνέτριψε" νεαρός συνάδελφος τις επιφυλάξεις μου για την αποτίμηση του κινδύνου…
Για πολλοστή φορά επιβεβαιώνεται, ότι ο δογματισμός δεν είναι εργαλείο της επιστήμης ούτε της κοινωνιολογίας, ούτε και της ιατρικής. Αντίθετα, υπό όρους παγκοσμιοποίησης, η επιστημονική ηθική και η αυτεξουσιότητα των λειτουργών της υγείας γίνονται κεφαλαιώδη ζητήματα για την πολιτική της δημόσιας υγείας αλλά και για την «υγεία» της ίδιας της κοινωνίας...
____________
* Le mensuel, no 1, Φεβρουάριος 2010, σ. 58-59
Δημοσίευση σχολίου