Το αναπαράγουυμε θεωρώντας, πως οι σκέψεις του για το 'ορθόδοξο τόξο' είναι μία συμβολή στην διερεύνηση του ευρύτερου και πάντοτε ξεχωριστού Ανατολικού ζητήματος στο οποίο η Ελλάδα και ιδιαίτερα η Κέρκυρα είναι κομμάτι του σαν οριακό σημείο Ανατολής - Δύσης ...
Πίσω
από την παρουσία του Αγίου Σπυρίδωνος στη Μόσχα διακρίνεται μια γεωπολιτική
γραμμή δύο αιώνων: η ρωσική αναζήτηση διεξόδου στη Μεσόγειο και η διαρκής
προσπάθεια ανάσχεσής της από την κυρίαρχη θαλάσσια δύναμη.
Η
εικόνα του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου δίπλα στον Πατριάρχη Κύριλλο, κατά
την υποδοχή της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος στη Μόσχα, μπορεί να διαβαστεί ως
εκκλησιαστικό γεγονός. Μπορεί όμως να διαβαστεί και πάνω στον χάρτη.
Το
αποκαλούμενο «ορθόδοξο τόξο» δεν υπήρξε πραγματική συμμαχία. Τα συμφέροντα
Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ρωσίας συχνά συγκρούστηκαν. Υπάρχει
όμως ένα γεωπολιτικό υπέδαφος κοινής θρησκείας, ιστορικής μνήμης και
πολιτισμικών αναφορών, πάνω στο οποίο η Ρωσία επιχείρησε επανειλημμένα να
οικοδομήσει επιρροή στα Βαλκάνια.
Η
Κέρκυρα βρίσκεται πάνω σε ένα από τα παλαιότερα ρήγματά του. Το 1799 ο Νέλσον
ανησυχούσε ήδη ότι οι Ρώσοι ενδιαφέρονταν περισσότερο να αποκτήσουν λιμάνια στη
Μεσόγειο παρά να πολεμήσουν τον Βοναπάρτη. Την ίδια χρονιά ο στόλος του Ουσακόφ
έφθασε στην Κέρκυρα, εκδίωξε μαζί με τους Οθωμανούς τους Γάλλους και ακολούθησε
η Επτάνησος Πολιτεία. Λίγα χρόνια αργότερα ήρθαν οι Βρετανοί.
Δεν
πρόκειται μόνο για κεφάλαια της τοπικής Ιστορίας. Αποτυπώνουν δύο διαχρονικές
κινήσεις: τη ρωσική αναζήτηση διεξόδου προς τις θερμές θάλασσες και τη
βρετανική —και αργότερα αμερικανική— στρατηγική ανάσχεσής της.
Η
Ουκρανία δεν είναι επανάληψη του 19ου αιώνα. Η γεωγραφία όμως επιμένει: Μαύρη
Θάλασσα, Στενά, Αιγαίο, Βαλκάνια, Αδριατική και Μεσόγειος παραμένουν
συγκοινωνούντα δοχεία ισχύος. Η ρωσική κίνηση προς τα Βαλκάνια έχει ανακοπεί,
ενώ ενισχύθηκε ο δυτικός άξονας λιμανιών και στρατιωτικών και ενεργειακών
διαδρόμων.
Η
ισχύς όμως δεν ασκείται μόνο με στόλους. Ασκείται με οικονομία, θρησκεία,
ενημέρωση, πολιτισμό και ιστορική μνήμη. Γι’ αυτό ο Άγιος Σπυρίδων στη Μόσχα
έχει σημασία πέρα από το προσκύνημα.
Το
«ορθόδοξο τόξο» δεν είναι συμμαχία. Είναι γεωπολιτικό υπέδαφος. Και η Κέρκυρα
βρίσκεται πάνω στο ρήγμα όπου επί δύο αιώνες η ρωσική κίνηση προς τη Μεσόγειο
συναντά την αγγλοσαξονική ανάσχεσή της.
Οι
πρωταγωνιστές αλλάζουν. Η γεωγραφία δυσκολότερα.
