Πριν περίπου 16 χρόνια μαζί με τον αγαπημένο φίλο Δήμο Μακατσώρη είχαμε επιχερηματολογήσει και γράψει για την σκοπιμότητα εγκατάστασης της λαϊκής αγοράς σε άλλο μέρος.
Π.χ. εκεί που σήμερα υπάρχει το Πάρκιγκ της Ιωάννου Θεοτόκη θα μπορούσε να δημιουργηθεί μία 'μικρή' κεντρική λαϊκή αγορά υπό την τήρηση τουλάχιστον δύο βασικών προϋποθέσεων:
-Κάθε μέρα να γίνονται κινητές λαϊκές αγορές (όπως σε πολλές Ελληνικές πόλεις) σε 2-3 διαφορετικά σημεία του ευρύτερου οικιστικού ιστού, έτσι ώστε στην διάρκεια της εβδομάδας να καλύπτεται το σύνολο των κατοικημένων περιοχών.
-Με μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία όλες οι γειτονιές του ιστορικού κέντρου να έχουν πρόσβαση στην κεντρική λαϊκή αγορά...
Με αυτό τον τρόπο, που χρειάζονταν μόνον την πολιτική βούληση, θα πετυχαίνονταν:
-Ασύγκριτα καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων για τα ψώνια τους.
-Ανάδειξη και συντήρηση τόσο της τάφρου, που σήμερα στεγάζει την λαϊκή αγορά όσο και ολόκληρου του Νέου Φρουρίου, του οποίου το 'πεδινό' τμήμα θα αποτελούσε ιδανικό μέρος περιπάτου για κατοίκους και επισκέπτες...
Οταν τα γράφαμε αυτά είχαμε την κρυφή αλλά παράλογη ελπίδα, πως κάτι θα μπορούσε να γίνει... Πως η αυτοδιοίκηση, η αρχαιολογική υπηρεσία, τα πνευματικά σωματεία και οι ίδιοι οι κάτοικοι θα υιοθετούσαν ένα σχέδιο σοβαρής αναβάθμισης...
Άρκεσε μόνον ο χρόνος για να μας πείσει πώς τέτοιες απλές προτάσεις με τεράστια κοινωνικά-οικονομικά και πολιτισμικά ωφέλη υπερβαίνουν τα οράματα και τις δυνατότητες των παραπάνω φορέων...
Εκτοτε ο χώρος της λαϊκής συνεχώς υποβιβάζεται και αποτελεί κραυγαλέα παραφωνία με τις περιβάλλουσες οχυρώσεις αλλά ...δεν πειράζει.
Σε τοπικά ΜΜΕ βρήκαμε την πρόταση του βουλευτή Δημήτρη Μπιάνκη προς το Ελληνικό κοινοβούλιο. Θετική πρωτοβουλία, που χρειάζεται σοβαρές και αναγκαίες συμπληρώσεις στο πνεύμα των προϋποθέσεων, που αναφέραμε. Χρειάζεται π.χ. να προτείνεις νέο τόπο εγκτάστασης της λαϊκής αγοράς...
Το σημαντικό όμως είναι πως που κατά τη γνώμη μας θα περάσει και αυτή στη λησμονιά... Αυτό επιβάλλει το πνεύμα των μνημονιακών εντολών, της δημοσιονομικής πειθαρχίας, της ανάπτυξης και δεν σημαζεύεται...
Στους φίλους της ΦΑΙΑΚΙΑΣ παρουσιάζουμε την ερώτηση του βουλευτή, όπως την βρήκαμε σε Κερκυραϊκά ΜΜΕ.
Με την ανέγερση του Νέου Φρουρίου Κέρκυρας στα τέλη του 16ου αιώνα, οι Ενετοί ολοκλήρωσαν το τεράστιο έργο της περιτείχισης της πόλης και μέχρι το α’ μισό του 18ου αιώνα είχε δημιουργηθεί νέα γραμμή άμυνας, απομονώνοντας την πόλη της Κέρκυρας από την ύπαιθρο και τη θάλασσα. Το Νέο Φρούριο βρίσκεται κοντά στο εμπορικό λιμάνι και αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και καλά διατηρημένα μνημεία της οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του 16ου – 19ου αι. στην Ελλάδα.
Δυτικά κατασκευάστηκαν οι δύο προμαχώνες των «Έξι και Επτά Ανέμων», οι οποίοι συνδέονται με μεταπύργιο – συνδετήριο τείχος. Στο ανώτερο επίπεδο του φρουρίου κατασκευάστηκε το 1843 ο στρατώνας.
Το έργο της αποκατάστασης του νότιου τείχους του Προμαχώνα των «Επτά Ανέμων» στο Νέο φρούριο της Κέρκυρας αφορούσε στην τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάστασής του, στην καταγραφή της παθολογίας των φθορών και βλαβών του και στη διατύπωση των προτεινόμενων εργασιών. Λαμβάνοντας υπόψη την παθολογία του μνημείου, λόγω φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων που έχουν επιδράσει αρνητικά με την πάροδο του χρόνου, κρίθηκε ως επιτακτική ανάγκη η αποκατάσταση του τείχους στο τμήμα που είχε καταρρεύσει, προκειμένου το μνημείο, ένα από τα πιο σημαντικά τοπόσημα της Παλαιάς Πόλης της Κέρκυρας, να αποδοθεί στην τοπική κοινωνία και στους επισκέπτες του νησιού.
Αντικείμενο του έργου ήταν η στερέωση και αποκατάσταση του Προμαχώνα «Επτά Ανέμων» που αποτελεί μέρος του ιστορικού φρουρίου, έχρηζε ανασυγκρότησης και στερέωσης προκειμένου να διατηρηθεί η ορθή λειτουργία και η ασφάλειά του προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρησή του ως σημαντικό ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο, αναδεικνύοντάς το ως πολιτιστικό θησαυρό της περιοχής. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ξεπέρασε το 2,5 εκ. ευρώ, οι εργασίες ξεκίνησαν τον Μάιο του 2023 και ολοκληρώθηκαν με το πέρας του προηγούμενου έτους.
Κι ενώ έχει περάσει προ πολλού η διάρκεια κατασκευής και υλοποίησης του έργου (από τις 31.12.25) φαίνεται πως δεν έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες που αφορούν το συμβατικό αντικείμενο της εργολαβίας, καθώς όπως είναι προφανές, υπολείπεται σημαντικό μέρος των εργασιών που αφορούν στην επιχωμάτωση αυτού. Πέντε μήνες έχουν περάσει και ουδείς γνωρίζει αν το έργο έχει ολοκληρωθεί, αν έχει υπογραφεί σχετική βεβαίωση περαίωσης ή αν θα συνεχιστεί και πότε αναμένεται να παραδοθεί οριστικά στην τοπική κοινωνία που δεν έχει καμία σχετική ενημέρωση επί του θέματος.
Πόσο μάλλον, όταν η Εφορεία Αρχαιοτήτων είχε επισημάνει με καθησυχαστικές ανακοινώσεις της στα τοπικά μέσα, ότι η εγκατεστημένη εργολαβία στον προμαχώνα των «Επτά ανέμων» θα επεκταθεί και στον προσφάτως πληγέντα προμαχώνα των «Έξι ανέμων», ώστε να αποκατασταθεί πλήρως μετά την κατάρρευση τμήματός του που προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση των φορέων και των πολιτών της Κέρκυρας. Οι εργασίες αποκατάστασης και στερέωσης που έλαβαν χώρα, στήριξαν προσωρινά το σημείο έως ότου να κινηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τη μελέτη και οριστική επέμβαση. Η ουσιαστική αποκατάσταση του προμαχώνα παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα, προϋποθέτοντας μελέτη, χρηματοδότηση και θεσμική δέσμευση με σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και οριστικής αποκατάστασης του μνημείου.
Την ίδια ώρα, αυτό που αντικρίζει κανείς σήμερα ανάμεσα στο νότιο κέρας του Σκάρπωνα και τονπρομαχώνα «Σαραντάρη» δεν είναι απλώς ένας υποβαθμισμένος χώρος στο κέντρο της πόλης, αλλά μια αποκαρδιωτική και τριτοκοσμική κατάσταση. Ένα εγκαταλελειμμένο εργοτάξιο, ένας χώρος εναπόθεσης απορριμμάτων, μια γενικευμένη υποβάθμιση, αισθητική και λειτουργική απαξίωση της περιοχής, καθώς κι ένα κτίσμα που δεν εξυπηρετεί πλέον κανέναν ουσιαστικό σκοπό όντας χωροθετημένο εντός της κύριας τάφρου του δυτικού μετώπου των οχυρώσεων της πόλης, προσβάλλοντας βάναυσα έναν από τους ιστορικότερους τόπους όχι μόνο της Κέρκυρας, αλλά ολόκληρης της Ευρώπης. Ενός κτηρίου που στερείται κάθε λειτουργικής συμβατότητας με τον μνημειακό χώρο αφήνοντας ως μοναδική λύση την απαλλοτρίωση και οριστική απομάκρυνσή του από το μνημειακό περιβάλλον.
Ο χώρος αυτός δεν αποτελεί απλώς ένα παλιό στρατιωτικό έργο, αλλά έναν τόπο θυσίας, το σημείο όπου διαδραματίστηκαν οι πιο κρίσιμες στιγμές της οθωμανικής πολιορκίας του νησιού της Κέρκυρας το 1716, μιας ιστορικής νίκης, η οποία δεν αφορούσε μόνο την τοπική μας ιστορία, αλλά επηρέασε τις ισορροπίες ολόκληρης της Ευρώπης, έναν τόπο μνήμης τεράστιας σημασίας. Στο σημείο αυτό οι υπερασπιστές της πόλης κράτησαν τις θέσεις τους απέναντι στον οθωμανικό στρατό, αποτρέποντας τους επιτιθέμενους να κατέβουν από τον Σκάρπωνα και να περικυκλώσουν τους υπερασπιστές που μάχονταν στις εξωτερικές γραμμές άμυνας. Εδώ γράφτηκε με αίμα μια νίκη που δεν είχε μόνο τοπική σημασία, αλλά τεράστιο αντίκτυπο σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Αντί να δρομολογηθούν οι διαδικασίες για μια ολοκληρωμένη και ορθολογική παρέμβαση για τη συνολική αποκατάσταση του αντικρημνού της κύριας τάφρου, που αποτελεί το μοναδικό σωζόμενο τμήμα του δυτικού μετώπου των οχυρώσεων μετά την αναπροσαρμογή του σχεδίου άμυνας από τους Βρετανούς, ο οικείος δήμος προχωρά σε εμβαλωματικές παρεμβάσεις αποκατάστασης του στηθαίου με την τοποθέτηση νέου κιγκλιδώματος στο χείλος του βρετανικού αντικρημνού της κύριας τάφρου του δυτικού μετώπου των οχυρώσεων της πόλης. Κι όλα αυτά, για να αντιμετωπιστεί η χρόνια εγκατάλειψη που υφίσταται εδώ και δεκαετίες, καθώς ο χώρος παραμένει καλυμμένος με πρόχειρα οικοδομικά πλέγματα από την περίοδο κατασκευής της λαϊκής αγοράς, ενώ λόγω της έλλειψης πρόσβασης έχουν συσσωρευτεί απορρίμματα και έχει αναπτυχθεί ανεξέλεγκτη βλάστηση, δημιουργώντας μια εικόνα πλήρους υποβάθμισης στο κέντρο της πόλης, σε ένα σημείο από το οποίο διέρχονται καθημερινά εκατοντάδες επισκέπτες.
Οι όποιες προσπάθειες αποκατάστασης θα έπρεπε να διέπονται από σεβασμό στην ιστορική φυσιογνωμία του μνημείου, αναδεικνύοντάς το, αποκαθιστώντας την εικόνα που δεν τιμά την πόλη και την ιστορία της, συμπληρώνοντας τα λίθινα τεμάχιά της, επανατοποθετώντας οπτόπλινθους καμπύλης διατομής, σύμφωνα με τη βρετανική πρακτική διαμόρφωσης των παραπέτων, αξιοποιώντας και τα σωζόμενα υπολείμματα, ενώ το νέο κιγκλίδωμα θα έπρεπε να είναι μορφολογικά συμβατό με το μνημείο, αποφεύγοντας σύγχρονες λύσεις που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του χώρου
