Για την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης

Η Ευρώπη πληρώνει σε όλους τους τομείς τις συνέπειες μίας μακρόχρονης συνολικής υποταγής στις ΗΠΑ με ιδιαίτερη έμφαση τελευταία στον ενεργειακό τομέα. Στην διάρκεια της τελευταίας 10ετίας ακολούθησε και σε πολλές περιπτώσεις πρωταγωνίστησε (Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία) σε αντιΡωσική πολιτική με κορύφωση το πρωτοφανώς μέγα πλήθος κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας…

Στα πλαίσια αυτής της ηλίθιας αυτοκτονικής πολιτικής η Ευρώπη υφίσταται σοβαρή οικονομική αιμορραγία για να τα βγάλει πέρα με τις ενεργειακές της ανάγκες, χωρίς να το καταφέρνει όσο πρέπει. 

Το άρθρο της Humanité που επιλέξαμε να μεταφράσουμε για τους φίλους της ΦΑΙΑΚΙΑΣ, παρέχει αρκετές πληροφορίες γύρω από το καυτό ενεργειακό πρόβλημα της γηραιάς Ηπείρου, που γεράζει αλλά μυαλό δεν βάζει…   

                                  

Η εξάρτηση της Ευρώπης από το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα

Οι επιλογές αυτές έρχονται σε αντίθεση με την πορεία απανθρακοποίησης που ξεκίνησε σε ολόκληρη την ήπειρο — μια πορεία που υποστηρίχθηκε σθεναρά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έκτοτε έχει δείξει διστακτικότητα στο ζήτημα. Παγιδευμένα σε εσωτερικές διαιρέσεις, τα κράτη-μέλη της ΕΕ βλέπουν κατά συνέπεια την οικονομική «λαβίδα» των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας να σφίγγει γύρω τους.

 

Ωστόσο, αυτό είναι το βασικό δίδαγμα που αντλεί η έκθεση του CREA από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ: μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου 2026, η δυναμικότητα καθαρής ενέργειας που τέθηκε σε λειτουργία από το 2020 επέτρεψε στις εισάγουσες χώρες να εξοικονομήσουν σχεδόν 31 δισεκατομμύρια ευρώ από τις εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.

Τον Ιούλιο, η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστήριξε τον στόχο να «καταστεί η Ευρώπη η πρώτη ήπειρος στον κόσμο που θα τροφοδοτείται από ηλεκτρική ενέργεια». «Πρόκειται για ένα σχέδιο επενδύσεων και ανεξαρτησίας», τόνισε χαρακτηριστικά. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ο στόχος για επίτευξη ποσοστού ηλεκτροκίνησης 46% σε ολόκληρη την ήπειρο έως το 2040 παρουσιάζει καθυστερήσεις. Τελικά, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές είναι εκείνοι που πληρώνουν βαρύ τίμημα για τις καθυστερήσεις που έχουν συσσωρευτεί από την πλευρά των κρατών-μελών.

Η ήπειρος είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε παγκόσμιες ενεργειακές διαταραχές. Η αναταραχή που προκλήθηκε από τον παράνομο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί εξαίρεση. Έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 26 Αυγούστου από το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι η περιοχή που πλήττεται περισσότερο από το πρόσθετο κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων που απορρέει από αυτή την αποσταθεροποίηση.

 

Ο οργανισμός ανάλυσης (think tank), ο οποίος εξετάζει την ποιότητα του αέρα και μετρά τις συνέπειες της καύσης υδρογονανθράκων, εκτιμά ότι, σε απόλυτους αριθμούς, η ΕΕ δαπάνησε επιπλέον 67 δισεκατομμύρια ευρώ μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 2026, σε σύγκριση με τις προβλέψεις της αγοράς για την προπολεμική περίοδο. Ακολουθεί η Κίνα με πρόσθετο κόστος 35 δισεκατομμυρίων ευρώ και στη συνέχεια η Ινδία με 19 δισεκατομμύρια ευρώ. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 283 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο

Οι εισαγωγές που περιλαμβάνονται σε αυτόν τον υπολογισμό αφορούν το αργό πετρέλαιο, τα πετρελαιοειδή προϊόντα και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) που μεταφέρονται δια θαλάσσης. Το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο όταν εξετάζεται το καθαρό κόστος -δηλαδή το πρόσθετο κόστος εισαγωγών μείον τα έσοδα από τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων.

 

Συγκεκριμένα, η Γαλλία καταλαμβάνει την τέταρτη θέση μεταξύ των 20 χωρών που πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις των τιμών που συνδέονται με τα Στενά του Ορμούζ, αντιμετωπίζοντας ένα εκτιμώμενο πρόσθετο καθαρό κόστος ύψους σχεδόν 9 δισ. ευρώ. Μάλιστα, βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των χωρών της ΕΕ-27 όσον αφορά το ντίζελ, καθώς και την κηροζίνη και το LNG. Η Ιταλία επιβαρύνθηκε με το υψηλότερο πρόσθετο κόστος  -7 δισ. Ευρώ- για το αργό πετρέλαιο.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η Ευρώπη πληρώνει το τίμημα της άρνησής της να οικοδομήσει πραγματική ενεργειακή κυριαρχία. Παρόλο που έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα της ηλεκτροκίνησης, απομένει ακόμη πολύς δρόμος, ενώ τα διδάγματα από προηγούμενες κρίσεις —όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία από το 2022 και μετά— δεν έχουν γίνει κτήμα της. Το χειρότερο είναι ότι, στην προσπάθειά της να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, η ΕΕ δεν βρήκε καλύτερη λύση από το να συνάψει συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ για να κατακλυστεί από αμερικανικό LNG.

 

Η εξάρτηση της Ευρώπης από το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα

Οι επιλογές αυτές έρχονται σε αντίθεση με την πορεία απανθρακοποίησης που ξεκίνησε σε ολόκληρη την ήπειρο — μια πορεία που υποστηρίχθηκε σθεναρά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έκτοτε έχει δείξει διστακτικότητα στο ζήτημα. Παγιδευμένα σε εσωτερικές διαιρέσεις, τα κράτη-μέλη της ΕΕ βλέπουν κατά συνέπεια την οικονομική «λαβίδα» των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας να σφίγγει γύρω τους.

 

Ωστόσο, αυτό είναι το βασικό δίδαγμα που αντλεί η έκθεση του CREA από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ: μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου 2026, η δυναμικότητα καθαρής ενέργειας που τέθηκε σε λειτουργία από το 2020 επέτρεψε στις εισάγουσες χώρες να εξοικονομήσουν σχεδόν 31 δισεκατομμύρια ευρώ από τις εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.

 

Τον Ιούλιο, η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστήριξε τον στόχο να «καταστεί η Ευρώπη η πρώτη ήπειρος στον κόσμο που θα τροφοδοτείται από ηλεκτρική ενέργεια». «Πρόκειται για ένα σχέδιο επενδύσεων και ανεξαρτησίας», τόνισε χαρακτηριστικά. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ο στόχος για επίτευξη ποσοστού ηλεκτροκίνησης 46% σε ολόκληρη την ήπειρο έως το 2040 παρουσιάζει καθυστερήσεις. Τελικά, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές είναι εκείνοι που πληρώνουν βαρύ τίμημα για τις καθυστερήσεις που έχουν συσσωρευτεί από την πλευρά των κρατών-μελών.