Η επίθεση δύο νεαρών νεοναζί εναντίον
ενός 32χρονου αντιφασίστα στην Ελευσίνα δεν είναι ένα ακόμη επεισόδιο βίας που
θα ξεχαστεί μέσα στον θόρυβο της επικαιρότητας. Οι δύο δράστες, σύμφωνα με τα
δημοσιεύματα, συνδέονται με τη νεοναζιστική οργάνωση ProPatria. Η επίθεση έγινε
στις 8 Οκτωβρίου, έξω από το σπίτι του θύματος, και οι δύο κατηγορούμενοι
αντιμετωπίζουν δίωξη για απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Δεκατρία χρόνια μετά τη δολοφονία του
Παύλου Φύσσα, η μνήμη επιστρέφει αναπόφευκτα. Όχι για να εξισώσουμε κάθε
επίθεση με εκείνη τη δολοφονία, αλλά για να θυμηθούμε πού μπορεί να οδηγήσει η
ανοχή απέναντι στη φασιστική βία, όταν αυτή αποκτά οργάνωση, θράσος και την
αίσθηση ότι μπορεί να δρα ανενόχλητη.
Πρέπει να περιμένουμε έναν νέο Φύσσα
για να κινητοποιηθούμε;
Ο φασισμός δεν εμφανίζεται από το
πουθενά. Οι φασιστικές οργανώσεις δεν ξεκινούν πάντοτε με μια δολοφονία.
Προηγούνται η στρατολόγηση, η καλλιέργεια μίσους, οι απειλές, οι επιθέσεις σε
πολιτικούς αντιπάλους, η προσπάθεια να κατακτηθούν χώροι νεολαίας και να
παρουσιαστεί η βία ως μαγκιά, πειθαρχία ή πατριωτικό καθήκον.
Αυτή είναι η επικίνδυνη διαδρομή: η
βία δοκιμάζει πρώτα τα όρια της κοινωνίας και, όταν δεν συναντά αποφασιστική
αντίσταση, επιχειρεί να τα μετακινήσει.
Η ProPatria δεν εμφανίζεται για πρώτη
φορά στη δημόσια συζήτηση. Δημοσιογραφικά ρεπορτάζ έχουν καταγράψει στο
παρελθόν τη σύνδεση προσώπων που σχετίζονται με αυτήν με ακροδεξιές και βίαιες
δράσεις.
Η επίθεση στην Ελευσίνα επαναφέρει, επομένως, ένα ερώτημα που η κοινωνία
δεν δικαιούται να προσπεράσει: πόσο έγκαιρα εντοπίζονται και αντιμετωπίζονται
οι οργανωμένοι πυρήνες νεοναζιστικής βίας;
Η πρόσφατη αποφυλάκιση Κασιδιάρη,
καταδικασμένου στην υπόθεση της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής,
προσθέτει μία ακόμη διάσταση στην ανησυχία.
Η επιστροφή καταδικασμένων ηγετικών
στελεχών στη δημόσια πολιτική σκηνή, μαζί με τη δράση νεότερων οργανώσεων,
απαιτεί επαγρύπνηση και όχι εφησυχασμό.
Δεν αρκεί να καταδικάζονται οι
επιθέσεις αφού συμβούν. Δεν αρκεί να κινητοποιείται η αστυνομία μετά την
αιματοχυσία, να ακολουθούν συλλήψεις και να αναλαμβάνει η Δικαιοσύνη την
υπόθεση.
Χρειάζεται συστηματική διερεύνηση της
οργανωμένης δράσης, προστασία όσων απειλούνται, εφαρμογή του νόμου, έλεγχος της
παράνομης οπλοφορίας και ουσιαστική αντιμετώπιση της στρατολόγησης νέων σε
βίαιες ακροδεξιές ομάδες.
Και, βεβαίως, χρειάζεται διαφάνεια. Αν
υπάρχουν καταγγελίες για προηγούμενες απειλές ή γνωστή δράση οργανωμένων
ομάδων, η Πολιτεία οφείλει να εξηγήσει τι διερευνήθηκε, τί προέκυψε και τι έγινε.
Η τιμωρία του ενόχου θα πρέπει να
είναι αυτονόητη. Ακόμα πιο σημαντική, όμως είναι η προστασία των πολιτών, που
γίνονται στόχος επειδή υπερασπίζονται τις ιδέες τους. Αυτό πρέπει να είναι
αυτονόητο χρέος της πολιτείας στα πλαίσια μίας αυστηρά αντιφασιστικής πρακτικής…
Οσο κι’ αν αυτό φαίνεται απίθανο δεν πρέπει να πάψει να είναι διεκδικούμενο από
τον καθημερινό αντιφασιστικό αγώνα…
Στο διεθνές περιβάλλον, η αναζωπύρωση
του εθνικισμού δεν είναι άσχετη με όσα συμβαίνουν εδώ. Η ρητορική της εθνικής
ανωτερότητας, η περιφρόνηση των διεθνών κανόνων και η προβολή της ισχύος ως
υπέρτατης αξίας δημιουργούν ένα κλίμα μέσα στο οποίο η επιθετικότητα μπορεί να
εμφανίζεται ως αρετή.
Η πρόσφατη ομιλία του Αμερικανού
υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, υπήρξε μία απόπειρα
ιδεολογικοποίησης ενός νέο-ακροδεξιού συστήματος αξιών…
Η έμφαση στην ‘εθνική ταυτότητα’ και
στην ανανέωση της εθνικής διεκδικητικότητας, αποβλέπει πονηρότατα στην ταύτιση
του πατριωτισμού με τον εθνικισμό. Κωμικοτραγικό το γεγονός, ότι αυτές οι ατάκες
ταύτισης της αρετής με την ισχύ, ακούστηκαν στο βήμα, που πριν από χιλιάδες
χρόνια, η ελεύθερη έκφραση διαμετρικά διαφορετικών απόψεων ήταν κεκτημένο της καθημερινής
ζωής.
Έχει μεταφερθεί στην σφαίρα της γελοιότητας η επίκληση της αρχαίας
Ελλάδας ως προγόνου του σύγχρονου αυταρχισμού…
Αντίθετα, η παλιότερη και πρόσφατη
ιστορία του τόπου αλλά και του πλανήτη γενικότερα δείχνουν, πως ο γνήσιος
πατριωτισμός σημαίνει φροντίδα για τον τόπο, υπεράσπιση της δημοκρατίας,
αλληλεγγύη στους ανθρώπους του και αγώνα για μια καλύτερη κοινωνία.
Δεν
χρειάζεται να κατασκευάζει κατώτερους ανθρώπους, εσωτερικούς εχθρούς ή λαούς
που δήθεν δικαιούμαστε να περιφρονούμε. Δεν τρέφεται από τη διαίρεση. Δεν μετατρέπει
τον διαφορετικό σε απειλή, τον αντίπαλο σε εχθρό και τον εκφοβισμό σε απόδειξη
δύναμης.
Κάπου εκεί, η σύγχυση πατριωτισμού και
εθνικισμού παύει να είναι αθώα. Γίνεται πολιτικό εργαλείο, ιδιαίτερα όταν
απευθύνεται σε νέους που αναζητούν ταυτότητα, συλλογικότητα και διέξοδο από την
ανασφάλεια.
Οι νέοι χρειάζονται προοπτική,
μόρφωση, εργασία, αξιοπρέπεια, συμμετοχή και την αίσθηση ότι μπορούν να
αλλάξουν τη ζωή τους. Όταν αυτά υποχωρούν, εμφανίζονται κάθε λογής έμποροι
εύκολων απαντήσεων. Ο φασισμός προσφέρει μια ψεύτικη κοινότητα, έναν κατασκευασμένο
εχθρό και την ψευδαίσθηση ότι η επιθετικότητα είναι δύναμη.
Δεν αρκεί να καταγγέλλουμε τη νεολαία
που παρασύρεται. Χρειάζεται να διεκδικήσουμε κοινωνικές και εκπαιδευτικές
πολιτικές που δεν αφήνουν το πεδίο ελεύθερο στους οργανωτές του μίσους.
Χρειάζεται, επίσης, να αποκαλύπτουμε τον πραγματικό χαρακτήρα αυτών των ομάδων:
πίσω από τα συνθήματα περί πατρίδας και τιμής βρίσκονται η πειθαρχία της
συμμορίας, η λατρεία της βίας και η άρνηση της ισοτιμίας.
Η κοινωνία οφείλει να αντισταθεί πριν
το μαχαίρι γίνει η τελική επιχειρηματολογία.
Και εδώ ανακύπτει η ευθύνη των
αντιφασιστικών δυνάμεων. Η μάχη απέναντι στον φασισμό δεν μπορεί να γίνεται
όμηρος ιδεολογικών μεμψιμοιριών, μικροκομματικών ανταγωνισμών και σεχταρισμών.
Δεν απαιτεί από όλους να έχουν τις ίδιες πολιτικές αναλύσεις ούτε να συμφωνούν
σε κάθε ζήτημα. Απαιτεί, όμως, να αναγνωρίζουν τον κοινό κίνδυνο και να μπορούν
να δράσουν από κοινού για να τον αντιμετωπίσουν.
Είναι -κατά την γνώμη μας- απόλυτως
ακριβές, ότι ο φασισμός είναι γνήσιο τέκνο του καπιταλισμού, εναλλακτική προς την
αστική δημοκρατία μορφή άσκησης της ταξικής του κυριαρχίας.
Είναι, όμως επίσης αληθές, ότι μέγα το
πλήθος των πολιτών με γνήσια αντιφασιστικά αισθήματα και δράση, που δεν έχουν καν
ασχοληθεί με το ταξικό προσδιορισμό του φασισμού… Αυτό δεν τους κάνει λιγότερο
αντιφασίστες ή αποκλειστέους από μία αγωνιστική, ενωτική, αποτελεσματική
αντιφασιστική δράση…
Η ενότητα δεν σημαίνει σιωπή στις
διαφωνίες. Σημαίνει ότι οι διαφωνίες δεν χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα για
απομόνωση, αδράνεια και αλληλοϋπονόμευση, την ώρα που οι φασιστικές ομάδες
οργανώνονται.
Η υπεράσπιση των καταχτημένων δημοκρατικών δικαιωμάτων είναι
υπόθεση ευρύτερη από ένα κόμμα ή έναν πολιτικό χώρο. Χρειάζεται συνεργασία
πολιτικών οργανώσεων, συνδικάτων, εκπαιδευτικών, συλλογικοτήτων, γονέων,
τοπικών κοινωνιών και κάθε δημοκρατικού ανθρώπου που αρνείται να συνηθίσει τη
βία.
Δεν πρέπει να χαρίσουμε στους φασίστες
ούτε τη γειτονιά ούτε το σχολείο ούτε τον δημόσιο χώρο. Και δεν πρέπει να τους
χαρίσουμε τη νεολαία. Πριν να είναι αργά…
Ο Παύλος Φύσσας δεν είναι απλώς ένα
όνομα που θυμόμαστε σε επετείους. Είναι μια διαρκής προειδοποίηση για το πού
μπορεί να οδηγήσει η οργανωμένη μισαλλοδοξία, όταν βρίσκει χώρο να αναπτυχθεί.
Η επίθεση στην Ελευσίνα δεν πρέπει να
καταλήξει σε ένα ακόμη βίντεο που θα προκαλέσει αγανάκτηση για λίγες ημέρες και
ύστερα θα χαθεί από την οθόνη. Πρέπει να γίνει αφορμή για εγρήγορση, έρευνα,
θεσμική λογοδοσία και μαζική δημοκρατική κινητοποίηση.
Δεν γνωρίζουμε αν θα υπάρξει αύριο ένα
νέο θύμα. Αυτό ακριβώς είναι το νόημα της πρόληψης: να μη χρειαστεί να το
μάθουμε με τον πιο τραγικό τρόπο.
Απέναντι στα τάγματα εφόδου, οιαντιφασιστικές δυνάμεις δεν έχει την πολυτέλεια ούτε της αδιαφορίας ούτε του διχασμού. Έχει την
υποχρέωση να υπερασπιστεί τη ζωή, την ελευθερία και την αξιοπρέπεια όλων μας.
